Godinama zaboravljeno Jonsko more uz obalu Abanije, sve više privlači arheologe. Na morskom dnu leži veliko kulturno blago čija se starost, prema prvim istraživanjima, koja su počela lane, procenjuje na oko 2.500 godina.

Američki i albanski arheolozi sada ubrzano pročešljavaju obalu na jugu ove zemlje, koja je zbog ultrakomunističkog režima Envera Hodže bila decenijama potpuno izolovana od sveta. To je prvo arheološko istraživanje uopšte na tom području, a već za manje od godinu na morskom dnu, u blizini obale, otkriveno je najmanje pet veoma perspektivnih arheoloških nalazišta. Ta nalazišta su posebno značajna zbog toga što se očekuje da se na osnovu njih dopune saznanja o antičkoj tehnologiji gradnje brodova.

„Albanija je neverovatan arheološki izvor“, izjavio je agenciji AP američki arheolog Jefrey Roy koji tvrdi da po tome ova zemlja ne zaostaje za Grčkom i Italijom.

Prva ekspedicija iz prošle godine otkrila je ostatke četiri potopljena grčka broda iz perioda izmedju 6. i 3.stoleća pre naše ere, kao i tri nalazišta druge vrste i sve to čeka na dalje istraživanje.

„Ti nalazi su dragoceni jer dobro očuvanih predmeta iz tog perioda je malo a i naše poznavanje raznih tehnologija, posebno brodogradnje, je dosta oskudno“, kaže slovenački podmorski arheolog Andrej Gaspari.

Nadjene su dve amfore za vino i ulje, na dubini od 78 metara, u potopljenom trgovačkom brodu, tri kilometara od obale. Potiču iz Korinta na jugu Grčke, verovatno iz 5. ili 6. stoleća p.n.e., takvih je dosad još samo četiri nadjeno. Nadjena je i jedna amfora iz 4. stoleća p.n.e, crep i severnoafričko posudje iz 3. stoleća p.n.e, kameno sidro iz 2. stoleća...A iz 20. veka je na dnu nadjeno čak 20 brodskih olupina.

Unikatan je nalaz niza pečenih keramičkih pločica koje su verovatno de većeg tereta. Dosad, inače, nije nigde otkrivena nijedna olupina broda sa celim teretom ovih pločica.